Türk modernleşmesinde Arap Aleviler: (tarih kimlik siyaset)

Arap Aleviler, Trkiye'nin ok kltrl yaps ierisinde yer alan etno dinsel kimlik gruplarndan biridir. Arap Aleviler yzyllardr Akdeniz evresine yerlemi bir heterodoks islam topluluu olarak bilinmektedirler. Kendilerini etnik olarak Arap, dinsel olarak Alevi kimliiyle ifade eden bu topluluk mensuplarnn yaklak drt yz yl sren Osmanl egemenliinden sonra bir ksm Suriye, bir ksm Lbnan, geriye kalan ksm ise Trkiye Cumhuriyeti egemenlii altnda yaamaktadrlar. Sz konusu yaam alanlarnda 20. yzyln banda byk iktisadi, siyasi ve toplumsal dnmlere tanklk edildi. Bu dnmler, altst olular temelde siyasal egemenlik biiminin dnmesi eklinde tezahr etti: Osmanl imparatorluu corafyasnda imparatorluun bllmesi ve paralarnn yeni siyasal egemenlik rejimleri olarak vcut bulmas sz konusu olmutur. Bu corafyada ok etnili, ok dilli, ok dinli, ok kltrl imparatorluk idaresinden temelde ve uzun dnemde ulus devlet tarznda rgtlenen siyasal egemenlik rejimlerine geilmitir. I. Dnya Sava ile balayp II. Dnya Sava ile tamamlanan yeni uluslararas g dengesinin kurulmas srecinde izilen ulus devlet snrlar ve oluturulan siyasal kodlar, bu corafyann ok etnili, ok dinli, ok kltrl yapsnn sz konusu snrlara ve kodlara tabi klnmas anlamna gelmitir. 20. yzyl sonlarnda dnya siyasal iktisadi matrisinde yaanan dnmler, yzyl banda belirlenen kodlarn, kurumlarn, yaratlan tabiiyetlerin sorgulanp dntrlmesine neden olmutur. Bylece siyasal egemenlik rejimlerinin dntrlmesi ihtiyac bir kez daha ba gstermitir. Gemite bastrlan, siyasal egemenlik kodlarnn iinde kendilerine yer bulamayan, fakat tarihsel olarak siyasal karakteri haiz topluluklar tannma talebiyle yeniden tarih sahnesine kma frsat bulmulardr. Tabi olduklar siyasal egemenlik rejimlerince tannma talepleri, kimlie ynelik haklar olarak kavranmtr. Her bir egemenlik biriminin, siyasal, hukuksal kodlarnca tannmayan topluluklaryla ilikileri doal olarak kendi iinde zgnlkler barndrmaktadr: Siyasal rejimin nitelii, ounlukta olan gruplar, aznlk olanlar, vb. hususlar mevzubahis ilikinin kimi belirleyicileridir. ilikinin mahiyeti ne olursa olsun, bu durum her devleti bu topluluklar siyasal egemenlik rejimi iine ekme sorunuyla kar karya brakmtr. Uluslararas g dengesinin, g reji-minin yapsnn deimesiyle birlikte, sorun daha etrefil bir hal alm, (etnik, dini, kltrel, yani siyasal) tannma talebi somut hak taleplerine dnmtr. ou durumda ulus devletin esas haline gelmi olan homojenletirici (tektipletirici) yurttalk hukukuyla stesinden gelinemeyecek siyasal gerilimler, iddet olaylar, katliamlar ve i savalara tanklk edilmitir. (Tantm Blteninden)