شیطان و سونی لیستون

«شیطان و سونی لیستون» نوشتهٔ نیک توشس، یک زندگینامهٔ غیرمتعارف از قهرمان سنگین‌وزن بوکس جهان است که در سایه‌های مبهم تاریخ و جنایت سازمان‌یافته گم شده است. این کتاب فراتر از روایت یک مبارز ورزشی، به بررسی سرنوشت مردی می‌پردازد که از فقر مطلق به اوج شهرت رسید و سپس در گرداب فساد و معماهای حل‌نشده، به پایانی تراژیک دست یافت. اثری که به‌خاطر نثر منحصربه‌فرد و کاوش در دل تاریک جامعهٔ آمریکا، تحسین منتقدان را برانگیخته است.

دربارهٔ کتاب شیطان و سونی لیستون

موضوع اصلی این کتاب، زندگی چارلز «سونی» لیستون، بوکسوری افسانه‌ای و در عین حال منفور است که در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بر سنگین‌وزن جهان سلطنت می‌کرد. توشس با کنکاشی موشکافانه در پرونده‌های پلیس، نوارهای مبارزات و تحقیقات کنگره، روایتی تکان‌دهنده از مردی ارائه می‌دهد که از کودکی در فقر مطلق در آرکانزاس بزرگ شد و با حرکت به سنت‌لوئیس، به دلیل فعالیت‌های مجرمانه‌اش راهی زندان شد. در آنجا بود که استعداد خشن او در بوکس شکوفا شد و مسیر زندگی‌اش را برای همیشه تغییر داد، اما این تغییر، او را از چنگال باندهای تبهکار در دنیای بوکس رها نکرد. فضای حاکم بر کتاب، تلفیقی از یک تریلر جنایی و مرثیه‌ای برای قهرمانی سقوط‌کرده است. توشس با نثری پرشور و بداهه‌نوازانه که یادآور موسیقی جاز است، خواننده را به سفری پرپیچ‌وخم در دنیای زیرزمینی بوکس می‌برد. او به شایعات دیرینه دربارهٔ تبانی در مبارزات تاریخی لیستون با کاسیوس کلی (محمدعلی کلی) می‌پردازد و ادعا می‌کند که مافیا با شرط‌بندی روی کلیِ دست‌کم‌گرفته‌شده، مبلغ هنگفتی به دست آورده است. کتاب، لیستون را نه به‌عنوان یک هیولا، بلکه قربانی کسانی ترسیم می‌کند که از بی‌سوادی و تنهایی او برای منافع خود سوءاستفاده کردند.

دربارهٔ نویسنده

نیک توشس (متولد ۱۹۴۹ - درگذشته ۲۰۱۹) روزنامه‌نگار، رمان‌نویس و زندگینامه‌نویس آمریکایی بود که به‌خاطر سبک نگارش منحصربه‌فرد و جسورانه‌اش شهرت داشت. توشس که فعالیت خود را با مجلات موسیقی مانند «رولینگ استون» و «کریم» آغاز کرد، هرگز از هنجارهای مرسوم پیروی نکرد. او پیش از این کتاب، با زندگینامهٔ جری لی لوئیس با عنوان «جهنم آتشین» (Hellfire) که از سوی رولینگ استون «بهترین زندگینامهٔ راک‌اند رول تاریخ» نامیده شد، به شهرت رسید 11 و بعدها نیز زندگینامهٔ دین مارتین («دینو») را نوشت که با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شد. توشس در واپسین سال‌های زندگی، به‌عنوان سردبیر وابستهٔ مجلهٔ ونیتی فیر فعالیت می‌کرد. او در بیستم اکتبر ۲۰۱۹ در خانه‌اش در منهتن درگذشت.

چرا باید شیطان و سونی لیستون را بخوانید؟

• کاوشی در تاریک‌ترین گوشه‌های تاریخ بوکس: این کتاب پرده از رابطهٔ پنهان و شوم بوکس با جنایت سازمان‌یافته در دوران اوج خود برمی‌دارد و نشان می‌دهد که چگونه عنوان قهرمانی، کالایی برای خرید و فروش بوده است.
• نثری ادبی و خارق‌العاده: توشس با زبانی شاعرانه، تند و تیز، اثری خلق کرده که از خواندن یک زندگینامهٔ معمولی فراتر می‌رود و تجربه‌ای ادبی و هنری ارائه می‌دهد.
• به‌چالش‌کشیدن روایت رسمی تاریخ: کتاب با ارائهٔ شواهد و اقوال نزدیکان لیستون، روایت مرسوم از مبارزات افسانه‌ای او با محمدعلی کلی را زیر سؤال می‌برد و خواننده را به تفکر وا می‌دارد.
• ترسیم چهرهٔ انسانی یک قهرمان منفور: توشس با همدلی‌ای شگفت‌انگیز، از قهرمانی می‌نویسد که رسانه‌ها و مردم او را به‌عنوان «خرس» و «اراذل» خطاب می‌کردند و او را فراتر از تصویر یک بوکسور خشن نشان می‌دهد.
• حل معمای مرگ مرموز: کتاب با بررسی مرگ مشکوک لیستون در سال ۱۹۷۰ و شایعات پیرامون مصرف بیش از حد مواد مخدر یا قتل، به یکی از بزرگ‌ترین معماهای دنیای ورزش می‌پردازد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای مخاطبانی جذاب است که به خواندن زندگینامه‌های غیرمتعارف و کاوشگرانه علاقه دارند، نه روایت‌های کلیشه‌ای از زندگی ورزشکاران. افرادی که از تاریخ اجتماعی آمریکا در دههٔ ۱۹۶۰، ارتباط بوکس با مافیا، و داستان‌های جنایی واقعی لذت می‌برند، مخاطب اصلی این اثرند. همچنین طرفداران سبک ادبی منحصربه‌فردی که در آثار نویسندگانی مانند «تام وولف» و «هانتر اس. تامپسون» دیده می‌شود، از مطالعهٔ این کتاب که با نثری بدیع و تأمل‌برانگیز نوشته شده، لذت خواهند برد. با این حال، خوانندگانی که به‌دنبال یک کتاب صرفاً ورزشی و آماری با جزئیات دقیق هر مبارزه هستند، ممکن است سبک روایی این کتاب را چالش‌برانگیز بیابند.

سوالات متداول

آیا کتاب به این نتیجه می‌رسد که مبارزات لیستون با کلی تبانی شده بود؟

نویسنده با استفاده از مدارک و شهادت‌های افراد نزدیک به لیستون، به‌شدت این موضوع را مطرح می‌کند که هر دو مبارزهٔ او با کلی، به دستور مافیا و با هدف منافع مالی کلان، از پیش تعیین شده بودند. اگرچه توشس به‌طور قطعی به این نتیجه نمی‌رسد، اما روایتی قانع‌کننده از تبانی ارائه می‌دهد.

آیا این کتاب صرفاً به زندگی ورزشی لیستون پرداخته است؟

خیر. این کتاب بیشتر از آنکه یک «زندگینامهٔ ورزشی» باشد، یک «مراقبه» و تحقیق در مورد سرنوشت یک انسان است. توشس ابعاد تاریک شخصیت لیستون، روابط او با زنان، مشکلاتش با قانون، و سرانجام مرگ اسرارآمیز و تنهایی او را به تصویر می‌کشد.

سبک نوشتار نیک توشس در این کتاب چگونه است؟

سبک توشس در این کتاب، پرانرژی، استعاری و جذاب توصیف شده است که به‌مانند «یک ضربهٔ سنگین سونی لیستون» عمل می‌کند. او از جملات بلند و ادبی و همچنین ارجاعات تاریخی و فرهنگی برای خلق فضایی غلیظ و تأثیرگذار استفاده می‌کند که خواندن آن را به یک تجربهٔ منحصربه‌فرد تبدیل می‌کند.