Świt Narodów Europejskich: Powstawanie Świadomości Narodowej Na Obszarze Europy Pokarolińskiej (polish Edition)

Problemy narodowosciowe ksztaltowaly dzieje Europy nie tylko w XIX i XX wieku, ale takze w epokach znacznie wczesniejszych. B. Zientara ukazal w swojej najslynniejszej chyba pracy proces ksztaltowania sie swiadomosci narodowej na ziemiach pokarolinskich, tj w Niemczech, Francji, Italii oraz Niderlandach. Autor wychodzi od rozumienia pojec takich jak «narod» i «ojczyzna» - to bardzo wazne dla dalszych rozwazan, bowiem w badaniach tego typu od odpowiedniej definicji bardzo wiele zalezy. W rozdziale trzecim ukazana zostala historia panstwa Frankow, rozwoj ich potegi oraz po?niejszy upadek. Omowienie owej sancta gens Francorum jest niezbedne dla przeprowadzenia na dalszych kartach ksiazki analizy powstawania narodow w panstwach «sukcesyjnych». B. Zientara zwraca uwage na niezwykle interesujaca sprawe: panstwo Frankow nie rozpadlo sie na zewnetrznych granicach (choc silne tradycje samodzielnosci przetrwaly chocby w Akwitanii, Bretanii czy Bawarii), ale jakby peklo wewnatrz, w samym centrum swego dawnego terytorium. Rozdzialy kolejne sa poswiecone poczatkom swiadomosci francuskiej, niemieckiej, wloskiej oraz niderlandzkiej. Zwlaszcza to ostatnie zagadnienie rzadko jest podejmowane, a przeciez to rozpad owego Regnum Lotharii oraz zabiegi Francji i Niemiec o jego zdobycie doprowadzily do wielu wojen w nastepnych stuleciach. Lektura tej pracy pozwala zrozumiec korzenie wielu zjawisk, ktore mialy ksztaltowac po?niejsza historie Europy. Poziom merytoryczny jest bardzo wysoki, sporo jest odwolan do literatury naukowej, niemniej czyta sie «Swit narodow europejskich» dosc dobrze. Dla osob zainteresowanych sredniowieczem jest to pozycja absolutnie obowiazkowa, gdyz nalezy do najlepszych polskich prac o sredniowieczu powszechnym. Przedmowa ... 5 ◦ I. WSTĘP ... 9 — 1. Europa średniowieczna: wieża Babel czy zgodny chór? ... 9 — 2. Co to znaczy: naród? ... 11 — 3. Nationes — gentes — populi ... 19 — 4. Patria ... 25 ◦ II. PUNKT WYJŚCIA ... 29 — 1. Świadomość plemienna ... 29 — 2. Rzymianie a barbarzyńcy ... 33 — 3. Rozpad i nowe więzi ... 44 — 4. Wandalowie i Ostrogoci ... 46 — 5. Hiszpania wizygocka ... 56 ◦ III. SANCTA GENS FRANCORUM ... 70 — 1. Geneza Franków ... 71 — 2. Budowa państwa Franków ... 75 — 3. Frankowie i „Francja”: struktura terytorialna, językowa, świadomość ... 81 — 4. Mesjanizm frankijski jako fundament imperium karolińskiego ... 93 — 5. Czynniki odśrodkowe: Akwitania ... 98 — 6. Czynniki odśrodkowe: Burgundia ...102 — 7. Marginalne terytoria na zachodzie: Bretania i Waskonia ... 107 — 8. Marginalne terytoria na wschodzie: Alemania, Bawaria, Turyngia ... 109 — 9. Ostatnie nabytki: Fryzowie, Sasi, Goci ... 113 — 10. Rozkład wspólnoty frankijskiej: przesłanki i siły działające ... 116 ◦ IV. «LA DOLCE FRANCE, TERE MAJOR» ... 142 — 1. Siły odśrodkowe i tradycja karolińska w królestwie zachodniofrankijskim ... 142 — 2. Król symbolem jedności Francji i ośrodkiem kształtowania świadomości francuskiej ... 152 — 3. Tradycja frankijsko-karolińska a francuska świadomość narodowa ... 163 — 4. Naród francuski a regionalizmy i patriotyzmy dzielnicowe ... 187 ◦ V. «TERRA NATIVITATIS, DELECTABILIS GERMANIA» ... 199 — 1. Królestwo wschodniofrankijskie: wyodrębnienie i wspólnoty plemienne ... 199 — 2. Początki świadomości niemieckiej ... 211 — 3. Pozytywny i negatywny wpływ idei Cesarstwa na kształtowanie niemieckiej świadomości narodowej ... 226 ◦ VI. ITALIA — DILETTO ALMO PAESE ... 240 — 1. Italia bizantyjska i Italia longobardzka ... 240 — 2. Tendencje unifikacyjne i odśrodkowe: od Karola Wielkiego do Ottona ... 253 — 3. Odnowienie tradycji rzymskich w oczach mieszkańców Italii ... 266 — 4. Idea jedności: Fryderyk II i Dante ... 285 ◦ VII. AMBORUM NEUTRUM ... 303 — 1. Regnum Lotharii i jego rozpad ... 303 — 2. Usamodzielnienie i wyodrębnienie niderlandzkich organizmów politycznych ... 315 ◦ VIII. ŚREDNIOWIECZNA ŚWIADOMOŚĆ NARODOWA: DROGI ROZWOJU, PRZESZKODY I MANOWCE ... 330 ◦ Zakończenie ... 357 ◦ Bibliografia i przypisy ... 363 Wykaz skrótów ... 365 Indeks osób ... 407 Indeks nazw geograficznych i etnicznych ... 421 Spis map ... 432 Spis rzeczy ... 433 W bogatym dorobku profesora Benedykta Zientary to pozycja szczeglna. Zawiera analiz rozwoju wizi etnicznych w krajach powstaych po rozpadzie monarchii frankijskiej, a wic w krajach caej zachodniej Europy, gdzie w czasach wczesnego redniowiecza wykuway si te wzorce czenia rzymskiego dziedzictwa kulturalnego z chrzecijaskimi zasadami. Rysujc bardzo szerokie to procesw spoecznych, jakie formoway Europejczykw wiekw miedzy IX a XIII, autor obj take rodkow i wschodni cz naszego kontynentu z jej ludami i tradycjami. Benedykt Zientara. Includes Indexes. Bibliography: P. [367]-405.