Rewilding in Nederland : essays over een offensieve natuurstrategie

Klimaatverandering en de zesde golf van wereldwijd soortenverlies noodzaken tot het ontwikkelen van offensieve strategieën voor natuur- en milieubescherming. Rewilding – wat we in deze bundel voorzichtig definiëren als het ‘meer ruimte geven aan natuurlijke processen’ – kan daaraan een bijdrage leveren. Maar is rewilding wel mogelijk in Nederland, een land waarin alles gepland, gereguleerd en geordend is; waarin de mens alles bepaalt? In deze essaybundel komen verschillende schrijvers aan bod die hun visie geven op de ecologische, bestuurlijke en maatschappelijke mogelijkheden van rewilding. Rewilding vindt meestal plaats in grote gebieden, waarbij een heel landschap wordt verwilderd. Ook de herintroductie van cruciale maar verdwenen soorten, zoals grote grazers of predatoren is een vorm van rewilding. Dit roept vragen op of rewilding past binnen het huidige natuurbeleid, wat de gevolgen zijn voor de biodiversiteit, en hoe de maatschappij aankijkt tegen rewilding. Rewilding heeft ook een mentale kant, het ervaren van de wildheid van de natuur. Wat zegt het over ons als mens, dat wij de natuur willen beheersen? Helpt rewilding om de verloren verbindingen tussen mens en natuur te herstellen? Kunnen wij als Nederlanders de natuur loslaten, en accepteren dat zij zich niet altijd ontwikkelt zoals we hadden verwacht? Stedelijke rewildingprojecten en -mogelijkheden, die ook in deze bundel aan bod komen, zetten deze discussies op scherp. Deze essaybundel ziet de veelheid aan discussies als een kracht. Blijkbaar biedt de term rewilding iets – of dat nu hoop is of niet – wat veel mensen energie geeft om ermee aan de slag te gaan. Rewilding, ooit ontwikkeld als een techniek uit de gereedschapskist van ecologen, een idee voorbehouden aan ingewijden, is inmiddels een fenomeen geworden waarbij spanningen en innovaties over duurzaamheid op een breed maatschappelijk vlak uitspelen. Dit boek is een introductie van dat fenomeen. Koen Arts - academicus (Wageningen University & Research), natuurverkenner (instructeur elementaire natuurvaardigheid) en schrijver (Wild Jaar, 2021) - onderzoekt in woord en daad de relatie tussen mens en natuur. www.koenarts.com Liesbeth Bakker - senior onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) in Wageningen en professor in Rewilding Ecology bij Wageningen University & Research. Zij onderzoekt de impact van rewilding. Arjen Buijs - senior onderzoeker bij Wageningen University & Research. Hij onderzoekt de samenwerking tussen burgers, natuurorganisaties en overheden in hun zoektocht naar bescherming van biodiversiteit met ruimte voor natuurervaringen. Introductie: Rewilding in Nederland – tussen hoop en vrees, pragmatisme en idealisme 9 koen arts, liesbeth bakker en arjen buijs Rewilding buiten de grenzen Rewilding als motor van grootschalig natuurherstel in Europa 25 frans schepers Casus – Het Stadsnatuurreservaat. Spontane ontwikkeling 40 als bron van natuurlijk stedelijk groen remko andeweg Rewilding van steden... Contradictio in terminis of toekomstbeeld? 45 robbert snep Casus – Sumowala, binnen een uur in de natuur 56 matthijs ten berge en collega’s Op zoek naar de positieve emoties door rewilding 59 maarten jacobs en arjen buijs Casus – School in Bos, een les voor het leven, óver het leven! 68 gert van der slikke en collega’s Menselijke rewilding 73 koen arts en gina maffey Rewilding van water, land en dier Rewilding: dynamische natuur in een dichtbevolkte delta 85 liesbeth bakker Casus – De zeearend in Nederland: een bijzonder verhaal van rewilding 94 nienke beintema De koning van de wildernis is dood, leve de kroonprins van de rewildinggebieden 97 ronald goderie en harald hirschhofer Casus – Rewilding op kleine schaal als onderdeel van het Nederlandse bosbeheer 108 frits mohren Rewilding: de natuur aan het werk 111 esther blom en leo linnartz Rewilding in dialoog en beleid Rewilding en het natuurbeleid: mogelijk en wenselijk? 123 irene bouwma en theo van der sluis Casus – Marker Wadden 134 bart de haan en annemiek boosten Rewilding en de spanningsvolle dialoog met traditionele natuurbescherming en landbouw 137 martin drenthen Casus – Rewilding op eigen grond: Co-creatie als startpunt voor particuliere rewilding 147 daniel knoop Rewilding als maatschappelijke uitdaging: lessen en adviezen voor toekomstige projecten 151 henk smit Casus – Iemand zonder mening over de wolf 161 glenn lelieveld Rewilding: juridische verplichtingen en hindernissen – de verschillende gedaantes van het recht op de weg naar gezonde ecosystemen 165 arie trouwborst Rewilding als vergezicht Natuur als Bondgenoot: 35 jaar natuurontwikkeling in Nederland 181 wouter helmer Casus – Holwerd aan Zee 192 marco verbeek Een (ge)wilde toekomst voor Nederland in 2120 195 tim van hattum en bertram de rooij Casus – Rewilding van veen 208 bjorn robroek, christian fritz en leon lamers Synthese: Rewilding als offensieve strategie 211 liesbeth bakker, arjen buijs en koen arts Literatuur en noten 223 Biografieën 243 Klimaatverandering en biodiversiteitsverlies noodzaken tot offensieve strategieèen voor natuurbescherming. Rewilding is zo'n strategie. Niet de mens maar natuurlijke processen vormen het landschap, waardoor beschadigde ecosystemen kunnen herstellen. Kan dat ook in Nederland, een land waar alles gepland en geordend is? En wat is de rol van de mens in rewilding? Kan die slechts initièeren en toekijken of vermag die meer? Met twaalf essays en tien voorbeelden inspireert deze essaybundel tot nadenken over kansen en uitdagingen voor rewilding in Nederland--Publisher information Klimaatverandering En Biodiversiteitsverlies Noodzaken Tot Offensieve Strategieën Voor Natuurbescherming. Rewilding Is Zo?n Strategie. Niet De Mens Maar Natuurlijke Processen Vormen Het Landschap, Waardoor Beschadigde Ecosystemen Kunnen Herstellen.00kan Dat Ook In Nederland, Een Land Waar Alles Gepland En Geordend Is? En Wat Is De Rol Van De Mens In Rewilding? Kan Die Slechts Initiëren En Toekijken Of Vermag Die Meer? Met Twaalf Essays En Tien Voorbeelden Inspireert Deze Essaybundel Tot Nadenken Over Kansen En Uitdagingen Voor Rewilding In Nederland.