Psychologia uczenia się. Przegląd badań eksperymentalnych i teorii

„Przez uczenie się rozumiemy proces prowadzący do zmian w zachowaniu się osobnika, które nie zależą od funkcji jego receptorów i efektorów, zachodzą na podłożu indywidualnego doświadczenia i jeżeli nie odznaczają się trwałością, to zawsze polegają na wystąpieniu elementów nowych w porównaniu z poprzedzającym je zachowaniem" (str. 16-17). Trzecie wydanie Psychologii uczenia się ukazujące się w 5 lat po wydaniu drugim ma postać niezmienioną. Niemniej jednak autorzy zamierzają przygotować znacznie rozszerzoną i zmienioną wersją tej książki. Spis treci::385 Wstęp — napisał Ziemowit Włodarski::5 Część I. Proces uczenia się i jego efekty::9 Rozdział 1. Pojęcie uczenia się — napisał Ziemowit Włodarski ::11 Rozdział 2. Uczenie się a dojrzewanie w rozwoju osobnika — napisała Wanda Budohoska::19 § 1. Badania z zakresu biologii molekularnej::22 § 2. Badania z zakresu embriologii::23 § 3. Badania z zakresu psychologii::25 Ograniczanie ćwiczenia::25 Stwarzanie warunków sprzyjających ćwiczeniu::32 Porównywanie osobników o podobnych i odmiennych zadatkach dziedzicznych::35 Rozdział 3. Ogólna koncepcja badań, uczenia się, metody, sposoby przedstawiania wyników — napisał Ziemowit Włodarski::39 § 1. Ogólna koncepcja badań::39 § 2. Zmienne eksperymentalne::42 § 3. Osoby badane::44 § 4. Wskaźniki uczenia się::45 §5. Metody stosowane w badaniach::46 Metody odruchowo-warunkowe::47 Metody bezwarunkowo-warunkowe::51 Metody warunkowo-warunkowe::54 Metody rozpoznawania::55 Metody reprodukcji::65 Urządzenia specjalne::69 §6. Sposoby przedstawiania wyników::73 Krzywe uczenia się::73 Część II. Zależność efektów uczenia się od gatunkowych, rozwojowych i indywidualnych cech osobnika::79 Rozdział 4. Uczenie się człowieka a uczenie się zwierząt — napisał Ziemowit Włodarski::81 Rozdział 5. Uczenie się w zależności od wieku człowieka — napisali Wanda Budohoska i Ziemowit Włodarski::89 § 1. Badania dzieci młodszych — napisał Ziemowit Włodarski::90 Odruchy warunkowe::90 Reakcje odroczone::96 § 2. Badania dzieci starszych i osób dorosłych — napisała Wanda Budohoska::104 Zakres pamięci bezpośredniej::105 Trwałość pamięci ::106 Szybkość uczenia się::108 Wprawa::111 Odporność na interferencje::113 Samoocena osób badanych::115 Działalność produkcyjna::115 § 3. Próby wyjaśnienia zależności między efektami uczenia się a wiekiem — napisała Wanda Budohoska::119 Rozdział 6. Uczenie się w zależności od cech indywidualnych człowieka — napisał Ziemowit Włodarski::124 § 1. Płeć::124 § 2. Inteligencja::126 Uczenie się osób normalnych a uczenie się osób niedorozwiniętych umysłowo::126 Uczenie się osób w różnym stopniu niedorozwiniętych umysłowo::132 Uczenie się osób normalnych o wyższym i niższym ilorazie inteligencji::134 Uczenie się osób przeciętnych i wybitnie inteligentnych::135 § 3. Zdolności specjalne::136 § 4. Motywacja, nastawienia, zainteresowania::140 Część III. Zależność efektów uczenia się od jego organizacji::149 Rozdział 7. Wpływ czynników działających w trakcie uczenia się — napisał Ziemowit Włodarski::151 § 1. Powtórzenia::151 Efekty powtórzeń::151 Rozłożenie powtórzeń w czasie::160 Sposoby powtarzania::175 § 2. Wzmocnienia ::181 § 3. Nagroda i kara::190 § 4. Informacja o wynikach::195 § 5. Organizacja percepcji::198 § 6. Aktywność osoby uczącej się::212 Rozdział 8. Wpływ czynników poprzedzających uczenie się — napisała Wanda Budohoska::218 § 1. Transfer::218 Rodzaje transferu::220 Sposoby pomiaru transferu::227 Czynniki Wpływające na kierunek i wielkość transferu::229 Podobieństwo materiałów::229 Wstępne różnicowanie bodźców::236 Długość przerwy między czynnością początkową i testową::238 Stopień trudności, materiału początkowego i testowego::239 Stopień wyuczenia materiału początkowego::241 Różnorodność zadań poprzedzających zadanie testowe::242 Inne czynniki::243 §2. Hamowanie proaktywne::243 Problemy metodologiczne::243 Czynniki wpływające na hamowanie proaktywne::245 Podobieństwo materiałów::245 Podobieństwo bodźców::245 Podobieństwo reakcji::245 Liczba materiałów wyuczonych::246 Długość przerw między wyuczeniem się materiału testowego a pomiarem efektów jego wyuczenia się::248 Rozdział 9. Wpływ czynników działających po zakończeniu uczenia się — napisała Wanda Budohoska::250 A. Czynniki działające w czasie przerwy między uczeniem się a jego pomiarem::250 § 1. Retroaktywne hamowanie i retroaktywne ułatwienie::250 Problemy metodologiczne::251 Czynniki wpływające na hamowanie i ułatwienie retroaktywne::253 Podobieństwo materiałów::253 Wielkość materiałów::259 Metody uczenia się::260 Stopień wyuczenia materiałów::261 Długość przerw między uczeniem się kolejnych materiałów::262 Inne czynniki::264 § 2. Reminiscencja::271 Problemy metodologiczne::272 Czynniki wpływające na reminiscencję::274 Wiek osób badanych::274 Rodzaj materiału ::275 Metody stosowane przy uczeniu się::275 Stopień wyuczenia materiału::277 Długość przerw pomiędzy uczeniem się a pomiarem efektów::278 B. Czynniki działające w trakcie pomiaru::279 Część IV. Interpretacje psychologiczne uczenia się::287 Rozdział 10. lnterpretacje uczenia się — napisała Wanda Budohoska::292 § 1. Koncepcje poznawcze::292 Poglądy wczesnych psychologów postaci::292 Poglądy Tolmpna ::295 § 2. Interpretacje oparte na warunkowym odruchu klasycznym::299 Poglądy Pawłowa::299 Poglądy Watsona::303 Poglądy Guthriego::305 § 3. Interpretacje uwzględniające reakcje instrumentalne::309 Poglądy Thorndike’a::310 Poglądy Skinnera::312 Poglądy Konorskiego::315 Poglądy Hulla::319 Poglądy Millera::324 Poglądy Spence’a ::327 Poglądy Mowrera::329 Poglądy Estesa::331 § 4. Uwagi ogólne::334 Zakończenie — napisał Ziemowit Włodarski::337 Bibliografia::341 Nowe, zaktualizowane, rozszerzone i uzupenione wydanie podstawowego podrcznika psychologii uczenia si. Wykad ilustrowany jest licznymi tabelami, wykresami i rysunkami. Podrcznik w zamierzeniu autora stanowi pendant do Psychologii wychowawczej M. Przetacznik-Gierowskiej i Z. Wodarskiego, z ktr powinien razem funkcjonowa.