Oświecenie, czyli tu i teraz

Czym jest Owiecenie? pyta Immanuel Kant w synnym tekcie z 1784 roku. Ponad dwiecie lat pniej autorzy i autorki tekstw zawartych w ksice powracaj do tego pytania, ale stawiaj je inaczej: jako konkretn, polityczn kwesti dotyczca ksztatu i perspektyw istnienia wiata, w ktrym yjemy. Zewszd sycha dzi pesymistyczny refren: kres owieceniowej tradycji gosz myliciele przynalecy do rozmaitych tradycji intelektualnych i utosamiani z rnymi opcjami politycznymi. Do gosu dochodz ponownie religijne fundamentalizmy, ronie nieufno wobec nauki. W kontrze do tego sposobu mylenia ksika pokazuje Owiecenie jako epok, ktra cay czas trwa: nie jako fantom, lecz jako ywa rama definiujca ksztat naszej teraniejszoci, jako polityka krytycznego mylenia. Dziedzictwo owieceniowe to nie balast, trup, ktrego naley reanimowa lub dobi, lecz raczej co jeszcze niezrealizowanego, cigle niedopenionego co, co dopiero nadchodzi. Integraln czci ksiki jest esej wizualny. Prace pochodz z kolekcji Gabinetu Rycin BUW pierwszej kolekcji grafiki w Polsce, zaoonej przez krla Stanisawa Augusta. Prace historyczne uzupenione s artystycznymi komentarzami wspczesnych artystw, ktre powstay specjalnie na potrzeby wystawy w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie w 2018 roku i ksiki. Autorzy i autorki tekstw w ksice: Edwin Bendyk pisze o zwizkach postowieceniowego paradygmatu z technik i futurologi; Rafa Matyja zastanawia si, czy mamy dzi do czynienia z kocem owieceniowej wyobrani i co dzi pozostao z Owiecenia; Iwona Kurz pisze o kwestii niedokoczonej emancypacji i powinnociach uniwersytetu; Agata Sikora analizuje panoptyczne i dystopijne dyskursy wewntrz nowoczesnoci; Olga Stanisawska wychodzi od paradoksw zwizanych z pojciem rasy w Owieceniu i pisze o splocie problematyki rasizmu oraz pci w wspczesnych dyskursach postkolonialnych; Adam Lipszyc tropi akty owiecenia w literaturze; Pawe Mocicki zastanawia si nad figurami wspczesnego libertynizmu w literaturze francuskiej; ukasz Ronduda i Tomasz Szersze wskazuj, gdzie naley szuka rde polskiej nowoczesnoci i do jakich obrazw warto w tym poszukiwaniu si odwoa. Artyci, ktrych prace znajduj si w ksice: Anna Boghiguian, Andrea Bowers, Vincenzo Brenna, Pablo Bronstein, Augustin Brunais, Jacques Callot, Olga Czernyszewa, Matthaeus Deisch, Camille Henrot, William Hogarth, Ewa Juszkiewicz, Nikita Kadan, Jan Chrystian Kamsetzer, Tadeusz Kociuszko, Jakub Kubicki, Zbigniew Libera, Friedrich Anton August Lohrmann, Goshka Macuga, Dominik Merlini, Johann Heinrich Mntz, Anna Niesterowicz, Nomadic State (Karolina Menicka, Stach Szumski), Jan Piotr Norblin, Ferdynand Pinck, Giovanni Battista Piranesi, Jean-Louis Prieur, Joanna Rajkowska, Roee Rosen, Efraim Shroeger, Franciszek Smuglewicz, Mikoaj Sobczak, Jzef Wall, Stanisaw Zawadzki, Szymon Bogumi Zug