مورس و فشباخ - روشهای فیزیک نظری ۱
Morse And Feshbach - Methods Of Theoretical Physics 1
معرفی کتاب «مورس و فشباخ - روشهای فیزیک نظری ۱» (با عنوان لاتین Morse And Feshbach - Methods Of Theoretical Physics 1) نوشتهٔ Philip M. Morse , Herman Feshbach، منتشرشده توسط نشر "Nauka در سال 1992. این کتاب در فرمت djvu، زبان ru ارائه شده است.
کتاب روشهای فیزیک نظری (Methods of Theoretical Physics) نوشتهی فیلیپ ام. مورس و هرمان فشباخ، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین آثار مرجع در تاریخ فیزیک ریاضی به شمار میرود. این مجموعهی دو جلدی که نخستین بار در سال ۱۹۵۳ منتشر شد، با رویکردی جامع و بینظیر به بررسی معادلات دیفرانسیل حاکم بر میدانهای فیزیکی و روشهای حل آنها پرداخته و هنوز هم پس از هفتاد سال، منبعی ارزشمند برای دانشجویان، پژوهشگران و متخصصان این حوزه محسوب میشود.
دربارهٔ کتاب مورس و فشباخ - روشهای فیزیک نظری
جلد نخست از مجموعهی روشهای فیزیک نظری، به قلم فیلیپ مورس و هرمان فشباخ، اساتید برجستهی مؤسسهی فناوری ماساچوست (امآیتی)، به عنوان یکی از ستونهای اصلی کتابخانهی هر فیزیکدان نظری شناخته میشود. این کتاب که در اصل برای تدریس یک دورهی درسی در امآیتی تدوین شده بود، به مرور به دایرةالمعارفی جامع از روشهای ریاضی در فیزیک تبدیل شد. مطالب جلد اول عمدتاً به معادلات دیفرانسیل و شرایط مرزی مرتبط با میدانهای فیزیکی اختصاص دارد و با بیانی شیوا و ساختاری منظم، مباحث بنیادین و پیشرفتهای را پوشش میدهد. در طول بیش از نهصد صفحه از این جلد، خواننده با موضوعاتی چون انواع میدانها، معادلات حاکم بر آنها، اصل وردش (variational principle)، توابع متغیر مختلط، معادلات دیفرانسیل معمولی و توابع گرین آشنا میشود. روش ارائهی کتاب، که ترکیبی از دقت ریاضی و کاربرد فیزیکی است، آن را به مرجعی ایدهآل برای کسانی تبدیل کرده که به دنبال درکی عمیق از ابزارهای ریاضی مورد نیاز در فیزیک نظری هستند. ناشر این نسخه که به زبان روسی ترجمه شده است، «نائوکا» (Nauka) میباشد.دربارهٔ نویسنده
فیلیپ مککورد مورس (Philip M. Morse) در سال ۱۹۰۳ متولد شد و از چهرههای برجسته و چندوجهی تاریخ علم آمریکا بود. او فارغالتحصیل دانشگاه کیس و مؤسسهی فناوری ماساچوست بود و در طول دوران حرفهای خود، ریاست آزمایشگاه ملی بروکهاون را بر عهده داشت و نشان افتخار ریاستجمهوری (Presidential Medal for Merit) را به دلیل خدماتش در جنگ جهانی دوم دریافت کرد. مورس با نوشتن اولین کتاب آمریکایی در زمینهی مکانیک کوانتوم، انقلابی در مطالعهی آکوستیک با کتاب ارتعاش و صدا (Vibration and Sound) ایجاد کرد و بنیانگذار و اولین رئیس انجمن تحقیقات عملیاتی (Operations Research Society of America) بود. هرمان فشباخ (Herman Feshbach) نیز در سال ۱۹۱۷ در نیویورک به دنیا آمد و مدرک دکترای خود را از امآیتی دریافت کرد. او بیش از پنجاه سال در دانشگاه امآیتی به تدریس و پژوهش پرداخت و از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۳ ریاست گروه فیزیک این دانشگاه را بر عهده داشت. فشباخ که به دلیل کشف «رزونانس فشباخ» در فیزیک هستهای شناخته میشود، در سال ۱۹۸۶ نشان ملی علوم (National Medal of Science) را دریافت کرد و از بنیانگذاران و اولین رئیس اتحادیهی دانشمندان نگران (Union of Concerned Scientists) بود. این دو استاد بزرگ در طول همکاری خود، علاوه بر کتاب حاضر، آثار ارزشمند دیگری را نیز به جامعهی علمی تقدیم کردند.چرا باید مورس و فشباخ - روشهای فیزیک نظری ۱ را بخوانید؟
- دریافت درکی عمیق و بنیادین از معادلات دیفرانسیل در فیزیک: کتاب با ارائهی دقیق و روشمند معادلات حاکم بر میدانهای فیزیکی مختلف، شما را با ماهیت ریاضی پدیدههای طبیعی آشنا میسازد و درک کاملی از چرایی و چگونگی استفاده از این معادلات به دست میدهد. - آشنایی با طیف گستردهای از روشهای تحلیلی قدرتمند: از توابع گرین و معادلات انتگرالی گرفته تا روشهای تابع متغیر مختلط، این جلد اول شما را با ابزارهای متنوع و کارآمدی برای حل مسائل پیچیدهی فیزیک نظری مجهز میکند. - بهرهمندی از مثالهای متعدد و کاربردی: یکی از نقاط قوت کتاب، ارائهی مثالهای فراوان و گویا برای هر روش و مفهومی است که درک مطالب انتزاعی را برای خواننده تسهیل میسازد. - استفاده از کتابی که آزمون زمان را پس داده و همچنان مرجع است: این کتاب علیرغم گذشت هفتاد سال از انتشار اولیهاش، همچنان به عنوان یکی از معتبرترین و جامعترین منابع در این حوزه شناخته میشود و تسلط بر مطالب آن، سرمایهای علمی برای هر فیزیکدانی به شمار میرود.این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب مرجعی بینظیر برای طیف وسیعی از دانشجویان، پژوهشگران و اساتید رشتههای فیزیک، ریاضیات کاربردی و مهندسی است. به ویژه دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری فیزیک نظری و ریاضی که به دنبال منبعی جامع و عمیق برای یادگیری روشهای ریاضی مورد نیاز خود هستند، مخاطبان اصلی این اثر به شمار میروند. همچنین، پژوهشگرانی که در حوزههای آکوستیک، الکترومغناطیس، مکانیک کوانتوم و دینامیک سیالات فعالیت میکنند، با مطالعهی این کتاب، درک بهتری از بنیادهای ریاضی حوزهی تخصصی خود پیدا خواهند کرد.سوالات متداول
آیا کتاب «روشهای فیزیک نظری» برای خودآموزی مناسب است؟
بله، این کتاب با زبانی شیوا و ساختاری منظم نوشته شده است و مثالهای متعدد آن، فرآیند یادگیری را برای خوانندهای که با اصول پایهای ریاضیات و فیزیک آشنایی دارد، تسهیل میکند. با این حال، به دلیل عمق و گستردگی مطالب، مطالعهی آن نیازمند صرف زمان و دقت کافی است.
تفاوت جلد اول و دوم این کتاب در چیست؟
جلد اول کتاب که موضوع این مقاله است، به مبانی و روشهای بنیادین از جمله انواع میدانها، معادلات دیفرانسیل، توابع گرین و معادلات انتگرالی میپردازد. جلد دوم به روشهای تقریبی، حل معادلات لاپلاس و پواسون، معادلهی موج و کاربردهای آن در مکانیک موجی و بحث پخش (diffusion) اختصاص دارد.
آیا این کتاب با وجود قدمت، هنوز هم بهروز محسوب میشود؟
اگرچه این کتاب هرگز ویرایش دومی نیافت، اما محتوای بنیادین و روشهای تحلیلی ارائهشده در آن، همچنان برای درک فیزیک نظری مدرن ضروری و حیاتی هستند. بسیاری از مفاهیم و تکنیکهای مطرحشده در این کتاب، هنوز هم در پژوهشهای روزمرهی فیزیکدانان مورد استفاده قرار میگیرند. این کتاب توسط انتشارات فشباخ (Feshbach Publishing) که توسط فرزندان هرمان فشباخ اداره میشود، مجدداً به چاپ رسیده است.