سوئیسی‌ها در خدمت فرانسه - از لویی یازدهم تا لژیون خارجی

کتاب «سوئیسی‌ها در خدمت فرانسه - از لویی یازدهم تا لژیون خارجی» نوشته ژروم بودن، روایتی تاریخی از همکاری نظامی نزدیک و دیرینهٔ دو کشور سوئیس و فرانسه را به تصویر می‌کشد. این کتاب با نگاهی موشکافانه، تصویر کلیشه‌ای از سوئیس را به چالش می‌کشد و داستان فراموش‌شدهٔ سربازانی را بازگو می‌کند که برای چهار سده، نقش تعیین‌کننده‌ای در تاریخ نظامی فرانسه ایفا کردند.

دربارهٔ کتاب سوئیسی‌ها در خدمت فرانسه - از لویی یازدهم تا لژیون خارجی

ژروم بودن در این کتاب به سراغ یکی از زوایای پنهان و جذاب تاریخ اروپا رفته است. او روایت می‌کند که چگونه از دوران لویی یازدهم تا شارل دهم، کانتون‌های سوئیس نزدیک به یک میلیون سرباز برای خدمت به فرانسه اعزام کردند که سه‌چهارم آنها در خاک این کشور جان باختند. نویسنده بر این باور است که برخلاف تصور رایج، این سربازان هرگز مزدور نبودند، بلکه دوستان و متحدانی وفادار بودند که با سوگند خود، پیمان «همکاری بزرگ» را نگاه می‌داشتند و حتی با شکم گرسنه برای حفظ شرافت خود می‌جنگیدند. نویسنده با زبانی دقیق و مستند، شکوه و فداکاری این سربازان را روایت می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه خانواده‌های آنان و حتی فرماندهانشان، گاه پس از فروش اموال خود، به سختی و فقر دچار می‌شدند. کتاب با ایجاد پیوندی میان گذشته و حال، بر این نکته تأکید دارد که لژیون خارجی فرانسه، میراث‌دار این سنت دیرینه از خودگذشتگی و قدرت نظامی است و ثباتی را که ارتش فرانسه مدیون آن بود، از همین ریشه‌ها گرفته است.

دربارهٔ نویسنده

ژروم بودن در سال ۱۹۴۷ متولد شد و پس از تحصیلات کلاسیک، راهی مدرسه نظامی سن-سیر شد، اما به ناچار از ادامهٔ مسیر نظامی دست کشید. او که دارای مدرک لیسانس ادبیات و سابقهٔ تدریس تاریخ در فرانسه و خاورمیانه را دارد، به عنوان مترجم نیز فعالیت کرده است. اکنون او یکی از نویسندگان شناخته‌شده در زمینهٔ تاریخ نظامی است و با چندین نشریه تخصصی در حوزهٔ دفاعی همکاری دارد و در سرویس تاریخی ارتش زمینی فرانسه مشغول به کار است.

چرا باید سوئیسی‌ها در خدمت فرانسه - از لویی یازدهم تا لژیون خارجی را بخوانید؟

مطالعهٔ این کتاب دریچه‌ای تازه به روی دوستداران تاریخ نظامی و روابط بین‌الملل می‌گشاید. در ادامه به برخی از مهم‌ترین بینش‌هایی که این کتاب ارائه می‌دهد، اشاره می‌شود:

• تصحیح یک باور تاریخی غلط: کتاب به طور مستند نشان می‌دهد که سربازان سوئیسی در خدمت فرانسه، برخلاف افسانه‌های رایج، هرگز مزدور نبودند، بلکه متحدانی وفادار و بر اساس پیمان و سوگند عمل می‌کردند.
• روایتی از فداکاری و پایبندی به عهد: خواننده با داستان‌هایی از ایثار و ازخودگذشتگی سربازانی آشنا می‌شود که حتی در شرایط سخت مالی، به خاطر شرافت و وفاداری خود جنگیدند.
• آشنایی با ریشه‌های تاریخی لژیون خارجی: کتاب با ایجاد پیوندی میان تاریخ و امروز، نشان می‌دهد که چگونه میراث نظامی سوئیس در ساختار و روحیهٔ لژیون خارجی فرانسه تداوم یافته است.
• نگاهی به روابط نظامی دیرینه و پیچیده: این اثر روابط چندصد سالهٔ دو کشور اروپایی را از زاویه‌ای منحصربه‌فرد و فراتر از روابط دیپلماتیک معمول بررسی می‌کند.
• سبک نوشتار جذاب و دقیق: ژروم بودن با استفاده از اسناد تاریخی و روایتی داستانی، اثری خواندنی و در عین حال معتبر خلق کرده است که برای مخاطب غیرمتخصص نیز جذاب است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای طیف وسیعی از مخاطبان جذاب خواهد بود. علاقه‌مندان به تاریخ اروپا و تاریخ نظامی، پژوهشگران حوزه روابط بین‌الملل و جنگ‌شناسی، و همچنین افرادی که به دنبال روایت‌های اصیل از فداکاری و وفاداری هستند، مخاطبان اصلی این اثر به شمار می‌روند. دانشجویان و اساتید رشته‌های تاریخ و علوم سیاسی نیز می‌توانند از مطالب مستند و نگاه تحلیلی نویسنده در این کتاب بهره ببرند. همچنین، هر خواننده‌ای که به دنبال درک بهتر از هویت و پیشینه‌ی نظامی اروپاست، این کتاب را اثری ارزشمند و خواندنی خواهد یافت.

سوالات متداول

این کتاب صرفاً به دوران ناپلئون و امپراتوری اول می‌پردازد یا دوره‌های دیگر را هم شامل می‌شود؟

خیر، کتاب بازهٔ زمانی گسترده‌تری را پوشش می‌دهد و از دوران لویی یازدهم، یعنی از قرن پانزدهم میلادی، شروع می‌شود و تا دوران لژیون خارجی در سده‌های بعدی ادامه می‌یابد. بنابراین، روایت آن شامل چندین دورهٔ تاریخی مهم از جمله جنگ‌های پادشاهی فرانسه و امپراتوری اول می‌شود.

آیا کتاب صرفاً به جنبه‌های نظامی می‌پردازد یا به تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن نیز اشاره دارد؟

بله، نویسنده تنها به شرح نبردها و تاکتیک‌های نظامی بسنده نمی‌کند، بلکه به پیامدهای اجتماعی این همکاری دیرینه نیز می‌پردازد. برای نمونه، به تأثیرات مالی این خدمات بر روی خانواده‌های سربازان و حتی فرماندهان اشاره می‌کند که گاه پس از سال‌ها خدمت، دچار تنگدستی می‌شدند.

آیا این کتاب یک تحقیق دانشگاهی صرف است یا برای عموم خوانندگان نیز قابل استفاده است؟

با وجود آنکه نویسنده، مورخ و محققی حرفه‌ای است و کتاب بر اساس اسناد و شواهد تاریخی نوشته شده، لحن و روایت آن به گونه‌ای است که برای مخاطب عام نیز جذاب و قابل‌درک است. ژروم بودن با قلمی شیوا، داستانی پرکشش از وفاداری و افتخار نظامی را روایت می‌کند که از محدودهٔ متون خشک آکادمیک فراتر می‌رود.

Pays neutre depuis un siècle et demi, terre de refuge pour les capitaux, les conférences internationales et les oeuvres humanitaires, plaque tournante fortifiée du tourisme européen, telle apparaît l'image stéréotypée de la Suisse aux yeux d'une immense majorité de Français. À cela, il convient d'ajouter l'oubli, voire le mépris, dans lequel nos historiens ont depuis trop longtemps tenu nos voisins helvétiques. Pourtant, pendant près de quatre siècles, de Louis XI à Charles X, les Cantons ont fourni non loin d'un million de soldats qui contribuèrent pour une part importante à la gloire militaire du royaume de France et du Premier Empire. Les trois quarts tombèrent sur notre sol. Braves, dévoués jusqu'au sacrifice, ils ne furent jamais, contrairement à une fausse légende, des mercenaires, mais des amis, des alliés, des « compères ». Rien ni personne ne parvint à les détourner de cette « formidable fidélité » dont ils ne pouvaient se départir sans se renier eux-mêmes, en vertu de leur serment. Instructeurs de l'infanterie française au camp du Pont de l'Arche en 1480, sous la houlette de Guillaume de Diesbach, ils furent souvent lésés financièrement au cours des siècles ; leurs familles et celles de leurs chefs connurent parfois la misère après avoir engagé leurs propres biens. Ils servirent néanmoins avec le « ventre creux » pour l'honneur de la parole jurée. Les troupes suisses au service de la France, dont nous découvrons enfin l'histoire au fil de ces pages, ont créé les bases d'une solidité dont nos armées furent largement tributaires. Liant indissolublement la force de l'arme et le dévouement de celui qui la sert, la Légion étrangère en maintient l'héritage. Jérôme Bodin est né en 1947. Après des études classiques, il prépare Saint-Cyr. Parachutiste, cavalier, il doit pourtant, malgré lui, renoncer à la carrière des armes. Licencié ès lettres, professeur d'histoire en France et au Moyen-Orient, puis traducteur, il se consacre désormais à la réalisation d'ouvrages d'histoire militaire, collabore à plusieurs revues spécialisées dans les problèmes de défense, et est actuellement en fonction au Service historique de l'Armée de terre.