İngiltere'de Emekçi Sınıfların Durumu Ayrıntı Yayınları

Hi tereddtsz 20. yzyln en byk dnrlerinden biri olarak grlebilir Michel Foucault. Onun nemi, her eyden nce, ada Bat felsefesinde tarihd nitelie sahip olduu kabul edilen "zne" kavramn tarihselletirme abasndan kaynaklanr. Dnr, bata elinizdeki kitap olmak zere birok almasnda znenin bir felsefi kategori olarak kuruluuna dair kkrtc sorular ortaya atar: "zne" dediimiz ey tarihsel sre iinde nasl kurulmutur? Bu kurulu srecini hangi sylemsel ereveler, hangi bilgi/iktidar mekanizmalar, hangi hakikat oyunlar kuatr? Bireyselletike, yani kendimizi eylemlerimizin birer "zne"si olarak grdke zgrletiimiz dncesini hangi devasa tertibatlar ayakta tutar?Cinselliin Tarihi, kariyeri boyunca akl hastalnn, tbbn ve hapishanenin tarihi zerine kafa yoran Foucault'nun son almas olur. Ona gre cinsellik, baskc bir iktidarn altnda zgrleme mcadelesi veren doal bir gd deil, yeni bir iktidar biiminin ileyiinde merkezi konumda bulunan bir tertibattr. Bu tertibat, kendimizi birer "zne" olarak kurmamzda vazgeilmez ilevler yklenir; seks etkinliimizin bizdeki en "doal", en "temel", dolaysyla da en "znel" boyut olduunu tekrar tekrar anmsatr. Bu tertibata gre bir "zne" olarak kendimizi tanmak istiyorsak, cinsellik denen ey zerine kafa yormal, onu alabildiine anlalr klmal, syleme dkmeli ve ne olduumuzu ona sormalyzdr. Ancak, der Foucault, sz konusu tertibat, iimizdeki o mehul "otantik benlii" aa kardna inandmz lde bizimle btnleir, grnmez hale gelir ve elimizden kaar.Bu noktada, elinizdeki almann bata siyaset felsefesi olmak zere sosyal bilimlerin tm alanlarnda r aan zellii ortaya kar: Cinsellik sorunuyla birlikte ortaya atlan, her eyden nce bir iktidar sorunudur. Ancak bu sorunu doru anlayabilmek iin de, Bat'daki klasik siyaset dncesinin yzyllardr kabul ettii "baskc iktidar" dncesini bir kenara brakmak, yepyeni bir iktidar kuram gelitirmek; zgrlemeye alternatif olarak kendini yaratmay, arzunun zgrlemesi yerine zevki younlatrmay ne karmak gerekir. te elinizdeki kitap, bu yeni iktidar kuramnn ortaya atld en nemli metinlerden biridir. Btn ilikilerde ikin olarak mevcut olan, yukardan deil aadan gelen, sadece yok etmeyip ayn zamanda da reten ve yeni direni olanaklarn da beraberinde getiren bu yeni iktidar biimi, en parlak ifadesini bu metinde bulur. Yazk ki tamamlanmam bu almann, sadece olaanst bir tarih almas deil, ayn zamanda sosyal bilimleri derinden sarsan bir felsefe metni olduunu unutmamak gerekir. Tarihi ve Toplumsal Hareket, 19. yzyl ve yirminci yzyl ba, sosyalist ve ii hareketi tarihinin nclerinden Georges Hauptun (1928-78) son kitab.Bu kitapta bir araya getirilen yazlar, akademide dar bir alana hapsedilen enternasyonal sosyalizm tarihi iinde 20 yl nce balayan ii snf tarihi iin verilen mcadelenin rnleridir. Yazlarn temel tezi, Enternasyonalin, sosyalizm tarihinde alan bir tr parantez olmak bir yana, bu tarihin birincil momenti, hatta matrisi olduu ynndedir.Kitaba btnln veren her eyden nce ynteminin fark amac gz nnde bulundurmasdr: Gemiteki polemiklerle krk dkk bir hale gelen zemini dzeltmek ve tarihi tannmaz klan sahte dekorlar indirmek; sosyalizmin uluslararas boyutlarn yeniden ne karmak ve son olarak da ii hareketi tarihinin ilevi zerine yeniden dnmek iin katk sunmak. Hareketin gerek bilgisine erimek, bu tarihin muhataplarn, gemie ilikin gndermelerin ve bunlarn keyfi kullanmnn ou kez aldatc olduu konusunda daha uyank olmaya sevk edebilir.