Działalność polityczno–dyplomatyczna Bohdana Chmielnickiego

Rozprawa doktorska pt. Działalność polityczno – dyplomatyczna Bohdana Chmielnickiego” poświęcona została dziejom XVII – wiecznej Ukrainy i jej relacjom z Rzeczpospolitą. Rozprawa została podzielona na pięć rozdziałów. Rozpoczyna się w 1569 roku, tj. w momencie zawarcia Unii Brzeskiej, kończy się zaś na roku 1667, z chwilą podpisania przez Rzeczpospolitą i Rosję ugody w Andruszowie. Rozdział pierwszy poświęciłem problemowi genezy Kozaków. Skąd pochodzili, kim byli, jaką odgrywali rolę na kresach wschodnich Rzeczpospolitej oraz skąd się wzięła nazwa, którą są określani po dziś dzień. W rozdziale drugim mojej dysertacji zająłem się sylwetką głównego bohatera mojej rozprawy, tj Bohdana Chmielnickiego. Zaprezentowałem tutaj nie tylko jego wygląd zewnętrzny, ale też wszystkie najważniejsze cechy jego charakteru, które w sposób bezpośredni wpływały na styl prowadzonej przezeń polityki. W rozdziale trzecim dużo miejsca poświęciłem kancelarii hetmana kozackiego i jej działalności. Rozdział czwarty rozprawy przeznaczyłem na przybliżenie i opisanie stosunków polsko – ukraińskich. Zmieniały się one na przestrzeni XVII wieku w zależności od tego która frakcja polityczna była w danej chwili najbliżej monarchy: radykalna, czy też umiarkowana (ugodowa). I wreszcie w rozdziale piątym opisuję sytuację jaka nastała w Rzeczpospolitej i na Ukrainie po śmierci Bohdana Chmielnickiego. Rozdział ten rozpoczynam od omówienia doniosłego w swej wymowie, choć mocno spóźnionego aktu, jakim była Ugoda (Unia) Hadziacka rok 1658. Za cezurę końcową rozdziału, a w konsekwencji całej rozprawy uznałem rok 1667. To data równie brzemienna w skutki. Wówczas to zawarta została między Rzeczpospolitą, a carską Rosją ugoda w Andruszowie. Sankcjonowała ona de facto ostateczny podział Ukrainy. Wstęp ........ 3 Rozdział I Narastanie problemu kozackiego ........ 26 Przypisy rozdziału I ........ 44 Rozdział II Sylwetka Chmielnickiego ........ 46 Przypisy rozdziału II ........ 79 Rozdział III Szablą i piórem ........ 82 Ukraińskie alianse ........ 82 Struktura kancelarii hetmana kozackiego ........ 109 Kulisy elekcji Jana Kazimierza ........ 160 Oblężenie Zbaraża ........ 169 Przypisy rozdziału III ........ 255 Rozdział IV Chmielnicki a Rzeczpospolita ........ 261 Przypisy rozdziału IV ........ 325 Rozdział V Od Hadziacza do Andruszowa ........ 328 Ku pojednaniu ........ 328 Polsko – rosyjski bój o Ukrainę ........ 369 W cieniu rokoszu ........ 443 Przepołowienie andruszowskie ........ 459 Przypisy rozdziału V ........ 476 Zakończenie ........ 480 Aneksy ........ 492 Bibliografia ........ 537