Ayinden Törene (Siyasal İktidarın Kurulma ve Kurumsallaşma Sürecinde Törenlerin İşlevleri)

"Ayin, özünde, insanın yaşam kaynakları üzerinde denetim sağlama çabası olan, insanlığın tarihi kadar eski bir olgudur. İlk kez Ön Asya'da gerçekleşen, neolitik sonlarında siyasal iktidarların biçimlenmesi ve kurumsallaşması süreci içinde, ayinler, biçimsel özelliklerini sürdürmekle birlikte, iktidar kurumunun (toplumların yöneten ve yönetilenler olarak ayrışması) meşruluğunu sağlayacak ideolojik bir unsura dönüşmüşlerdir. Bu evreden itibaren, 'tören' tanımını kullanmak daha doğru olacaktır. Çağdaş ulus-devlet de törenlerin bu işlevinden yararlanmazlık etmemektedirler. Ancak Batı Avrupa'da 18. yüzyıldan itibaren yoğunlaşan ulus-devlet oluşumları, törenlere dinsel bağıntılarından kopartarak kendi biçimlenişlerine uygun seküler/ laik-ulusal bir içerik vermişlerdir. 20. yüzyıl başlarında kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti de, bu gelişmenin dışında değildir. T.C. devletinin resmi törenlerine biçim ve içeriğini veren, onun laik, ulusalcı ve seçkinci özelliğidir." Kendi alanının ilklerinden olan bu yapıt, önemli bir başvuru kaynağı niteliğini taşıyacaktır. İÇİNDEKİLER Önsöz........................................... ................... 9 1. Bölüm: Kuramsal Çerçeve, Yöntem, Tanımlar, Yaklaşımlar........................................................ 11 1.1. Kuramsal Çerçeve.............................................. 11 1.2. Yöntem.........................................................13 1.3. Tanımlar.......................................................16 1.4. Yaklaşımlar....................................................21 1.4.1. Antropolojide Başlıca Yaklaşımlar............................21 1.4.2. Mitos ve Ayin Hareketi.......................................24 1.4.3. Son Dönem Yaklaşımları.......................................24 2. Bölüm: Ön Asya Neolitiği........................................ 27 2.1. Tarımsal Üretime Geçiş.........................................27 2.2. Toplumsal Örgütlenme...........................................31 2.3. Neolitik ‘Din’................................. ...............34 2.3.1. Paleolitik Ayinler...................................... ....35 2.3.2. Neolitik Ayinler.............................................41 3. Bölüm: Neolitik Köyden Devletli Topluma..........................53 3.1. Erken Devletin Oluşumu Üzerine Kuramlar... ....................53 3.2. Siyasa] İktidarın Meşruluğu....................................58 3.3. Ön Asya’da Uygarlığa Geçiş Süreci..............................63 3.4. Site Devletler: Sümer Uygarlığı................................69 3.4.1. Sümerlerin Kökeni............................................70 3.4.2. Sümer’de Krallık Kurumu......................................72 3.4.3. Toplumsal Yapı...............................................76 3.4.4. Sümer Dini...................................................79 3.5. Ön Asya’nın İlk İmparatorlukları: Mezopotamya..................84 3.5.1. Babil ve Asur: Tarihçe.......................................85 3.5.2. Babil ve Asur’da Krallık Kurumu..............................87 3.5.3. Toplumsal Yapı...............................................92 3.5.4. Babil ve Asur Dini...........................................94 3.6. Hitit Devletine Kısa Bir Bakış.................................98 3.7. Ayinden Törene: Ön Asya’da Törenlerin İktidarın Kurumsallaşmasındaki Rolü................... 107 4. Bölüm: Türkiye Cumhuriyetinde Devlet ve Tören ...................................................112 4.1. Ulus Devletlerin Kuruluş Sürecinde ‘Sivil Din’ ve Törenler........................................................122 4.2. T.C. Devleti’nin Kuruluş ve Kurumsallaşma Sürecinde Törenler.................................................130 4.2.1. Yeni Rejimin Seküler Dini: Laiklik..........................131 4.2.2 Ulusal Bayramlar Siyaseti Çerçevesinden Ulusalcılık......... 137 4.2.3. Rejimin Seçkinci Yönü: Halkçılık............................147 5. Bölüm: Sonsöz...................................................157 Kaynakça..... ...........................- ........................162