Alman Belgeleri, Ermeni Soykırımı 1915-16

24 Nisan 1915'te Osmanlı İmparatorluğu'nun İttihatçı Hükümeti başkent İstanbul'daki Ermeni toplumunun tüm elit tabakasını toplattı. Bunu birkaç ay sonra Ermeni halkının sistematik imhası izledi. Ölüm yürüyüşü sırasında ve sonrasında birçok insan dağlık bölgelerde ya da Suriye çöllerinde yaşamlarını susuzluk ve açlık nedeniyle yitirdi. O sırada Osmanlı İmparatorluğu'nda 2 milyon kadar nüfusu olan Ermeni halkının yarısından çoğu yaşamını yitirdi. Bu olay Yirminci Yüzyılın İlk Soykırımı olarak tarihe geçti. Birinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin en büyük müttefiği olan Alman İmparatorluğu misyonları, öğretmenleri, subayları, konsolosluk ve elçileriyle, hiçbir yabancı devletin izleyemeyeceği bir şekilde, bu soykırımın ayrıntılarını kayda geçirdi. Öte yandan bazı Alman subayları da Ermenilerin yok edilmesine aktif olarak katıldı. Wolfgang Gust'un Dışişleri Bakanlığı Arşivinde toplanmış olan raporlardan derlediği belgeler, meydana gelen olayların tam bir görüntüsünü çizdiği gibi aynı zamanda Almanların sorumluluğunu da sergiliyor. (Tanıtım Bülteninden) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ / Vahakn N. Dadrian.......................................................................7 Resmî Alman Belgelerinin Önemi........................................................ 8 Resmî Belgelerin İşlevlerine Gölge Düşüren Devlet Politikasının Ağırlığı: Tarihsel Miras..........................................................................9 Ermeni Soykırımı’nın Uygulanmasıyla Birlikte Tarihsel Mirasın Savaş Dönemine Yansıması.................................................................11 Soykırımı Araştıran Almanların Olağanüstü Rolü: Tecavüze Uğrayan İnsanlığın Cesur Üyeleri......................................18 GİRİŞ ve METOD / Wolfgang Gust........................................................27 ERMENİLER................................................................................................31 KAYNAKLARIN DURUMU..........................................................................33 SÜRGÜNLER VE İMHA EYLEMLERİ....................................................... 37 Sorgulama ve İşkence.......................................................................... 41 Amele Taburları....................................................................................43 Yetişkin Erkeklerin Öldürülmesi........................................................ 46 Köy, Kasaba ve Şehirlerdeki İmha Eylemleri.................................... 50 Sürgün Kafilelerinin İmhası.................................................................52 Sürgün Kafileleri..................................................................................54 Kadın ve Genç Kızların Akibetleri..................................................... 57 Toplama ve Dağıtım Yeri Halep...........................................................62 Halep’in Arkasından Geçen Sürgün Güzergâhları.............................64 Cehennemden Önceki Avlu: Deyr-Zor................................. 66 İdam ve İnfaz Yeri (Mahalli): Habur Deresi..........................67 Zenginleştirmeler ve Ekonomik Sonuçları.........................................70 SOYKIRIM BAHANELERİ..........................................................................81 Ermeni Nefreti...................................................................................... 81 Türkiye Ermenileri’nin Ayaklanmasından Duyulan Korku.............. 83 Silahlar, Bombalar ve Kanıtlar............................................................88 ERMENİLERİN DEVRİM HEDEFİ VE ALMANLARIN GÖZLEMLERİ. .93 SÖZDE ERMENİ AYAKLANMALARI......................................................... 97 Zeytun.....................................................................................................97 Dörtyol ve Akdeniz Kıyıları.................................................................99 Fundacık .............................................................................................. 100 Musa Dağ..............................................................................................101 U r fa .......................................................................................................102 SOYKIRIMIN SORUMLULARI..................................................................105 Elebaşılar............................................................................................. 106 înfazcılar...............................................................................................115 Soykırımın Hedefi................................................................................119 Soykırıma Karşı Türk Direnişi............................................................ 121 ALMANLARIN ROLÜ.................................................................................125 Alman Politikacıların Soykırıma Tepkileri........................................125 Alman Elçi ve Konsoloslarının Tutumları......................................... 128 Soykırımda Almanların Müşterek Sorumluluğu............................... 134 Berlin’in Merkezî Ermeni Politikası.................................................137 TÜRKİYE’DE ALMAN ASKERİYESİ.........................................................143 Sivillere Karşı Kullanılan Alman Subayları...................................... 144 Alman Askeriyesi ve Belçika Örneği.................................................149 Elçilikteki Alman Subayları................................................................ 151 Askerî Misyondaki Alman Subayları.................................................154 ALMANHIRİSTİYANLARI VE JOHANNESLEPSIUS’UNROLÜ.........159 Almanya’nın Batıya Yüz Çevirmesi..................................................160 Ermeni Dostu Johannes Lepsius ve Paul Rohrbach.........................164 Johannes Lepsius ’un Dönüşümü........................................................ 172 Sonuç.......................................................................................i...........178 ALMAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI SİYASİ ARŞİV BELGELERİ Belgelere İlişkin Bazı Notlar...............................................................183 1913 1916 1919 .185-190; 1914:............190-196; 1915:................196-604 .604-802; 1917:............802-825; 1918:............... 825-899 .900-902; 1921:........... .903-908 Abstracts / İngilizce Özetler..............................................................909