Adalet, ahlâk ve nizam : Osmanlı Siyasetnameleri

Nizam (ve nizam-i âlem), ahlâk, adalet, devlet... Osmanli tarihi bahislerinin "kutlu" kavramlari bunlar. Genellikle, ezel-ebed bir iktidar ideolojisini temellendirmek üzere, hamasi bir tiniyla kullanilan kavramlar. Elinizdeki kitap, bu kavramlari adeta yelpaze gibi açarak,Osmanli-islâm düsüncesinin kapsamli bir incelemesini yapiyor. Osmanli öncesi islâm düsüncesinin ve Anadolu öncesi Türk topluluklarinin "seyyal mekân" anlayisina dayali siyasi ideolojilerinin Osmanli dönemine etkisi, kapsamli bir girizgâh olusturuyor. Bunu, tarih içindeki degisim seyrini de gözeterek, Osmanli dönemi siyasetnamelerindeki siyaset anlayisinin ayrintili ve nüansli bir incelemesi izliyor. Aslinda sadece siyaset anlayisinin degil, mekâna,insana, varliga ve tüm anlama dair fikirlerin ve tartismalarin bir dökümü, bu. Siyasal alanin berisinde, toplumun kendisi hakkindaki tasavvurlarina açilan bir döküm. Orhan Keskintas, Osmanli öncesi islâm siyasi düsüncesinin temel ayrimlarindan birini, "istikrar teolojisi" ile "nizam ontolojisi" arasinda koyuyor. Bu ayrisma, belki onun modern islâmci düsüncenin siyasalalani merkeze alan açiklama çerçevesine getirdigi elestiriyle de birlikte düsünülmeli. Yazar, Osmanli siyasi düsünce deneyiminin mirasini, birlikte yasam imkâninin bilgisi için degerlendirmeyi öneriyor. Zengin bir malzemeyi esnek bir analitik çerçeve içinde kullanan bir düsünce tarihi seyahati. Nizam (ve nizam- lem), ahlk, adalet, devlet Osmanl tarihi bahislerinin kutlu kavramlar bunlar. Genellikle, ezel-ebed bir iktidar ideolojisini temellendirmek zere, hamasi bir tnyla kullanlan kavramlar. Elinizdeki kitap, bu kavramlar adeta yelpaze gibi aarak, Osmanl-slm dncesinin kapsaml bir incelemesini yapyor. Osmanl ncesi slm dncesinin ve Anadolu ncesi Trk topluluklarnn seyyal mekn anlayna dayal siyasi ideolojilerinin Osmanl dnemine etkisi, kapsaml bir girizgh oluturuyor. Bunu, tarih iindeki deiim seyrini de gzeterek, Osmanl dnemi siyasetnamelerindeki siyaset anlaynn ayrntl ve nansl bir incelemesi izliyor. Aslnda sadece siyaset anlaynn deil, mekna, insana, varla ve tm anlama dair fikirlerin ve tartmalarn bir dkm, bu. Siyasal alann berisinde, toplumun kendisi hakkndaki tasavvurlarna alan bir dkm. Orhan Keskinta, Osmanl ncesi slm siyasi dncesinin temel ayrmlarndan birini, istikrar teolojisi ile nizam ontolojisi arasnda koyuyor. Bu ayrma, belki onun modern slmc dncenin siyasal alan merkeze alan aklama erevesine getirdii eletiriyle de birlikte dnlmeli. Yazar, Osmanl siyasi dnce deneyiminin mirasn, birlikte yaam imknnn bilgisi iin deerlendirmeyi neriyor. Zengin bir malzemeyi esnek bir analitik ereve iinde kullanan bir dnce tarihi seyahati.